Het onderzoek met de Tien Apen
n de jaren zeventig is er een onderzoek gehouden over groepsgedrag. En het klinkt misschien raar maar ze hebben hiervoor apen genomen, omdat deze instinctief hetzelfde zouden doen als wij mensen.
Het onderzoek ging als volgt. 5 apen werden in een ruimte gestopt, met daarin een tafel en aan een touwtje waar ze niet bij konden een banaan. De apen hadden al snel door dat ze de tafel moesten gebruiken om bij de banaan te komen. Met vereende krachten sleepten ze de tafel onder de banaan en een aap stapte er dapper op om de banaan van het touw te halen. Maar op het moment dat de aap bij de banaan kwam, spoot er uit een aantal slangen zeer koud water als een soort van “straf”. De aap schrok zich te pletter en de rest van de apen schrokken met hem mee. Een andere aap probeerde het, maar wederom kregen ze een nat en vooral koud pak. Na een aantal pogingen gaven de apen het op, uit angst voor het natte pak.
Na een week werd er een aap gewisseld voor een nieuwe aap en werden ook de sensoren losgekoppeld die automatisch de tuinslangen aan zet. De nieuwe aap kijkt de ruimte eens rondt en ziet de banaan boven de tafel hangen. Nieuw als hij is stapt hij na enige aarzeling op de tafel, maar voordat hij de banaan kan grijpen, komen de 4 andere apen in actie en trappen hem hardhandig van de tafel af, om zo te voorkomen dat ze weer een nat pakken zouden krijgen. Dit gaat even door en ook de nieuwe aap probeert niet meer de banaan te pakken, die nu dus niet meer beveiligd is om het zo maar even te noemen. De week erop gebeurt precies hetzelfde. Een nieuwe aap wordt ingewisseld voor een oude aap en ook hij probeert de banaan te grijpen. De andere 4 apen, inclusief de aap die de week ervoor gewisseld is, grijpen hem meteen en maken hardhandig kenbaar dat hij niet aan de banaan mag komen. De aap die de week ervoor gewisseld is, heeft nooit een nat pak gehad, maar hij weet niet beter.
De drie weken erop wordt er elke keer een aap gewisseld, en elke keer herhaald het ritueel zich en aan het einde van week 6 zitten er 5 apen in de ruimte die onder geen voorwaarde aan de banaan durven te komen, maar werkelijk geen idee hebben waarom ze dat eigenlijk niet zouden mogen. Maar omdat ze elke keer hardhandig van de tafel afgeschopt zijn, doen ze geen enkele poging meer om de banaan te pakken.
Dit experiment wordt veelal gebruikt als les materiaal voor studenten die groepsgedrag bestuderen. En als je het zo bekijkt, misschien doen wij wel vaker dingen die we doen omdat het ons verteld is, of omdat de rest het ook doet terwijl we eigenlijk geen enkel idee hebben waarom we het doen.
En misschien is het ook eens verstandig om met zijn allen soms eens na te denken over de dingen die we doen en waarom we ze doen. Misschien als we met zijn allen gewoon eens iets vaker nadenken, word het allemaal wat leuker met elkander. Misschien als we ons soms wat vaker de vragen stellen “Waarom doe ik dit”?, ” Waarom wil ik dit doen?” en “Wil ik dit wel?” kom je wellicht tot meer begrip voor anderen. Ik heb geen idee of het werkt, maar ik hoop dat zoiets kan lukken.
Dus beste lezers, doe eens mee. Vraag je eens wat meer af over hoe dingen gaan, en wellicht steek je er nog eens iets van op ook……
